ΠΑΡΑΣΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Δημοσιεύτηκε στο news247.gr, 2/2/2014.


Γιατί η χώρα μας παραδόθηκε αμαχητί στις δυνάμεις της διαφθοράς; Γιατί ΠαΣοΚ και Νέα Δημοκρατία, εδώ και τριάντα χρόνια περίπου συστηματικά σκορπάνε τα χρήματα των φορολογουμένων με χαριστικούς διορισμούς, στημένους διαγωνισμούς, προστατευτική νομοθεσία, δωροδοκίες για εξοπλιστικά και άλλα προγράμματα; Γιατί ήμασταν πριν το ξέσπασμα της κρίσης μια από τις πιο άνισες χώρες της Ευρώπης, με την χειρότερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με σαθρή δημόσια διοίκηση, ανύπαρκτο κοινωνικό κράτος και ένα από τα χειρότερα συστήματα υγείας; 

Γιατί ήμασταν και παραμένουμε ένας τόπος που οι ευκαιρίες για τους νέους πάνε σχεδόν αποκλειστικά σε όσους έχουν μπάρμπα στην Κορώνη;

Η απάντηση είναι ότι η διαφθορά συμφέρει πολλούς. Όχι μόνο τους άμεσους αυτουργούς και τις οικογένειές τους. Οι ωφελημένοι της διαφθοράς ήταν και είναι και οι απλοί σιωπηλοί παρατηρητές της, αυτοί που θα μπορούσαν να κάνουν κάτι για να την σταματήσουν αλλά δεν το έκαναν. Η σιωπή αυτή εξαργυρώθηκε με θέσεις ευθύνης και προβολής. H σιωπή είναι το κύριο χαρακτηριστικό των προνομιούχων στρωμάτων της κοινωνίας μας.

Εργαζόμενοι στο δημόσιο, τις ένοπλες δυνάμεις ή στις διαπλεκόμενες επιχειρήσεις, δημοσιογράφοι σε κατευθυνόμενα δελτία ειδήσεων, καθηγητές που κέρδισαν τη φιλία κομματικών πρυτάνεων και κομματικών νεολαιών, δικηγόροι που έφτιαξαν καριέρες πάνω σε απάτες, πολίτες που καλώς ή κακώς διορίζονταν και αυτοί, ακόμα και συνταξιούχοι των δημοσίων επιχειρήσεων, που πήραν μια σύνταξη για την οποία δεν πλήρωσαν ανάλογες εισφορές, είδαν κατάματα την διαφθορά. Στάθηκαν όμως σιωπηλοί και συμβιβάστηκαν με αυτήν. Ας πούμε λοιπόν ξεκάθαρα την αλήθεια. Η διαφθορά στη χώρα μας εξαπλώθηκε και γιγαντώθηκε χάριν της σιωπής όσων είχαν διασυνδέσεις, όσων σε σε θέσεις ευθύνης θα μπορούσαν να είχαν κάνει κάτι διαφορετικό αλλά δεν το έκαναν. Ανέχτηκαν, συμβιβάστηκαν το πελατειακό κράτος και κέρδισαν τουλάχιστον την ησυχία τους ή και κάτι πολύ μεγαλύτερο. Αφού σιώπησαν πρώτα αυτοί, μετά ακολούθησαν και οι άλλοι.

Σήμερα πολλά έχουν αλλάξει. Το πόσο καταστροφική ήταν αυτή η κατ’ ουσία ολιγαρχική διακυβέρνηση της χώρας μας από οργανωμένα κομματικά, επιχειρηματικά και συνδικαλιστικά συμφέροντα φαίνεται πια με γυμνό μάτι. Ίσως γι αυτό σήμερα πολλοί, είτε ήταν μέσα είτε ήταν έξω από το σύστημα, απεχθάνονται όλα τα κόμματα και εκφράζουν μίσος για το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του. Γι αυτό το πολιτικό τοπίο παραμένει, τέσσερα χρόνια μετά την κρίση, ακόμα τόσο ρευστό.

Οι θεσμοί ήδη αντιδρούν στην ευρύτατη αυτή διαπίστωση. Πολλοί θαρραλέοι δικαστές, ελεγκτές, αστυνομικοί και άλλοι δημόσιοι λειτουργοί κάνουν το καθήκον τους για να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Πολιτικοί, δημοσιογράφοι και πολίτες μιλούν πλέον ευθαρσώς για την διαφθορά και στηρίζουν τις προσπάθειες για κάθαρση. Αλλά οι αλλαγές παραμένουν λίγες και αποσπασματικές. Εκεί που η σιωπή είναι πραγματικά εκκωφαντική είναι στην πρώτη γραμμή της πολιτικής μας ζωής και ακριβώς στο κέντρο της, στα δύο κόμματα της συγκυβέρνησης.

Θα περίμενε κανείς η πολιτική ζωή μας να κυριαρχείται από μια στοχευμένη έρευνα πάνω στο γιατί φτάσαμε ως εδώ. Γιατί έχασε τον έλεγχο της οικονομίας ο Κώστας Καραμανλής; Γιατί οι θεσμοί μας είναι από τους χειρότερους της Ευρώπη; Πώς είναι δυνατόν ο παραλίγο πρωθυπουργός και νούμερο δύο του ΠαΣοΚ να είναι εγκληματίας του κοινού ποινικού δικαίου; Και, το πιο σημαντικό, με ποιους θεσμούς θα μπορέσουμε στο άμεσο μέλλον να γίνουμε μια πετυχημένη ευρωπαϊκή χώρα, να αρχίσουμε ξανά να παράγουμε διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα και υπηρεσίες, να βελτιώσουμε τις πρακτικές μας σε συνδικάτα και επιχειρήσεις, να αποκτήσουμε αδέσμευτη δημοσιογραφία, να εγκαθιδρύσουμε μια ευνομούμενη αγορά, ένα κανονικό κοινωνικό κράτος και πολιτική με πραγματική λογοδοσία και αξιοκρατική δημόσια διοίκηση;

Τα ερωτήματα αυτά απουσιάζουν σχεδόν εντελώς από τη δημόσια ζωή. Τα κόμματα της κυβέρνησης δεν έχουν το παραμικρό σχέδιο για την φτώχεια, τις ριζοσπαστικές αλλαγές στην οικονομία, ή την αλλαγή του εκλογικού νόμου, την προκήρυξη των συχνοτήτων των ΜΜΕ, την αποκατάσταση της αξιοκρατίας στην διοίκηση, την διαφάνεια στη χρηματοδότηση πολιτευτών και κομμάτων. Οι πιθανολογούμενες ευθύνες της ηγεσίας του ΠαΣοΚ για κακοδιαχείριση κρύβονται από την ηγεσία του που καταχώνιασε την έκθεση ανεξαρτήτων ελεγκτών στο αρχείο. Το ίδιο συστηματικά κρύβονται από τα ΜΜΕ και τα τραπεζικά δάνεια αλλά και οι παράνομες χρηματοδοτήσεις που κρατούν ΠαΣοΚ και ΝΔ στη ζωή.

Η σιωπή μπροστά στην διαφθορά, έχει αποκτήσει πλέον και επίσημη φιλοσοφία, μια θεωρία δήθεν «ρεαλισμού» που συμβουλεύει την αδράνεια. Για τους υποστηρικτές της, η πολιτική είναι γεμάτη διαφθορά παντού. Η Ελλάδα, μας λένε, δεν είναι πολύ χειρότερη από άλλες χώρες. Έτσι πρώην υπουργοί του ΠαΣοΚ πρότειναν την συνεργασία μαζί του «χωρίς ντροπή γι αυτό που είμαστε», υπονοώντας ίσως ότι η σημερινή στάθμη των πολιτικών μας θεσμών ταιριάζει στην ελληνική ιδιοσυγκρασία. Αλλοι σχολιαστές γράφουν ότι δεν υπάρχει λύση για την διαφθορά ή, όπως γλαφυρά έγραψαν, δεν υπάρχει «λευκός καβαλλάρης» για την Ελλάδα. Άλλοι καταδικάζουν στην θεωρία την διαφθορά, ενώ στηρίζουν το κόμμα και τα κόμματα που συνεχίζουν να διορίζουν κομματικούς φίλους στις διοικήσεις των νοσοκομείων, να κάνουν συμφωνίες με μηντιακούς ολιγάρχες και να μοιράζουν διευκολύνσεις σε ισχυρούς επιχειρηματίες.

Και όμως, ο «ρεαλισμός» αυτός είναι εκτός τόπου και χρόνου. Το εκλογικό σώμα έχει ήδη εξεγερθεί. Ο κόσμος ξέρει ότι η Ελλάδα δεν είναι καταδικασμένη στην πολιτική υπανάπτυξη. Δεν είναι καταδικασμένη στη διαφθορά. Οι επιδόσεις της Ελλάδας στην εμπιστοσύνη σε θεσμούς, αστυνομία και δικαστήρια, είναι σύμφωνα με κάθε διεθνή έρευνα από τις χειρότερες στην Ευρώπη. Αν κοιτάξει κανείς από κοντά τις πρακτικές της διακυβέρνησης στις ευρωπαϊκές χώρες (και κάποιοι από εμάς έχουμε πρακτική εμπειρία από πρώτο χέρι) η έκταση της κομματοκρατίας και διάβρωσης της διοίκησης στην Ελλάδα δεν έχει απολύτως καμμία σύγκριση. Γι αυτό ο κόσμος σωστά εξεγείρεται ενάντια στο πολιτικό σύστημα στο σύνολό του. Όσο στρεβλά και αν διαβάζει κανείς τις δημοσκοπήσεις, δεν κρύβεται το γεγονός ότι το εκλογικό σώμα δείχνει γνήσια απέχθεια για το κομματικό σύστημα που οδήγησε την χώρα στη χρεοκοπία.

Το παλαιοκομματικό σύστημα όμως ούτε ακούει, ούτε και μαθαίνει. Οι θεωρητικοί του μας εξηγούν σήμερα ότι οι ψήφοι της «κεντροαριστεράς» πρέπει να μαζευτούν και γρήγορα. Θεωρεί, προφανώς, τον «απλό» κόσμο που τους εγκατέλειψε ανόητους που δεν καταλαβαίνουν το συμφέρον τους. Θεωρεί ότι οι ψηφοφόροι συγχέουν την καταδίκη του πελατειακού κράτους, της φτώχειας και της διαφθοράς με την καταδίκη της Ευρώπης. Μας συμβουλεύουν να ξαναψηφίσουμε τα κόμματα της συγκυβέρνησης, για να μην «βγούμε από την Ευρώπη». Και, όμως, Ευρώπη δεν σημαίνει ούτε φτώχεια, ούτε διαφθορά, ούτε συγκάλυψη.

Ουδέποτε οι θεωρητικοί των πελατειακών κομμάτων αναζήτησαν να διδαχθούν κάτι από τους πραγματικούς λόγους για την εκλογική καθίζησή τους. Την λέξη «δικαιοσύνη» την καταδικάζουν ως δήθεν ελιτίστικη «ηθικολογία». Και όμως οι περισσότεροι έλληνες διαφωνούν. Ξέρουν ότι την Ελλάδα την κατέστρεψε μια άδικη ολιγαρχία, που αναδείχθηκε μέσα από τα κόμματα και τη διαπλοκή, κατάπιε την διοίκηση, τα συνδικάτα, την οικονομία, τα πανεπιστήμια, τους θεσμούς και τελικά κατέστρεψε ολόκληρη τη χώρα. Για αυτό το εκλογικό σώμα τιμώρησε και τα δύο πρώην μεγάλα κόμματα το 2012 και γι αυτό διστάζει να δώσει τα κλειδιά στο πρόσφατο κακέκτυπό τους, τον Σύριζα.

Σήμερα η Ελλάδα αργά αλλά σταθερά αλλάζει σελίδα. Η απόρριψη του παλιού έιναι ένα πραγματικό νέο ξεκίνημα. Νησίδες αριστείας υπάρχουν παντού. Η μεταρρύθμιση της χώρας είναι πολύ πιο κοντά από ό,τι νομίζουμε.

Πρέπει ως ενεργοί πολίτες να συγκρουστούμε, όχι να συμβιβαστούμε με το πελατειακό κράτος της διαφθοράς και της σιωπής. Πρέπει να κτίσουμε συμμαχίες με όλους όσους αναζητούν δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια, όσους θέλουν μια δυναμική οικονομία και ένα πλήρες και ισχυρό κοινωνικό κράτος. Η απόλυτη φτώχεια δεν είναι σήμερα κάτι αποδεκτό σε μια ευρωπαϊκή χώρα. Η διαφθορά δεν αρμόζει στους Ελληνες. Η σιωπή απέναντι στη διαφθορά δεν αρμόζει στην δημοκρατία. 

Ας μιλήσουμε ανοιχτά για την αντιμετώπιση τόσο της φτώχειας όσο και της διαφθοράς. Ας κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να ανατρέψουμε το σάπιο σύστημα του παρασιτισμού.