Η ΕΥΡΩΠΗ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ

Δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Καθημερινής, 23/04/19.

Στην ανοικτή επιστολή που απηύθυνε ο Εμανουέλ Μακρόν προς τους Ευρωπαίους ψηφοφόρους στις αρχές Μαρτίου, έγραψε ότι στις επόμενες Ευρωεκλογές θα κριθούν οι αξίες μας λέγοντας ότι «ποτέ η Ευρώπη δεν βρέθηκε μπροστά σε έναν τόσο μεγάλο κίνδυνο». Ο κίνδυνος δεν προέρχεται από κάποιο συγκεκριμένο πολιτικό πρόγραμμα. Όπως σωστά γράφει ο Γάλλος Πρόεδρος, η απειλή για την Ευρώπη είναι τα συναισθήματα του μίσους και της αγανάκτησης, που καλλιεργούνται από τυχοδιώκτες. Η δύναμή τους δεν είναι τα επιχειρήματα, αλλά τα συνθήματα.

makron_kathimierni.jpgΈχουμε δει στην πράξη, τόσο στην Ελλάδα όσο και αλλού, πόσο εύκολο ήταν για επιδέξιους λαϊκιστές, όπως οι κ.κ. Τσίπρας, Σαλβίνι και Ορμπάν, να εκμεταλλευτούν την οργή του κόσμου. Όταν ήλθαν στην εξουσία, αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν στην πραγματικότητα, όπως έκανε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ το καλοκαίρι του 2015.

Ο αμοραλισμός όμως των λαϊκιστών υπονομεύει την Ευρώπη στο σύνολό της, γιατί κλονίζει την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς της ανοικτής κοινωνίας. Ακόμα και αν ο κ. Τσίπρας εξαφανιστεί από το προσκήνιο στις ερχόμενες εκλογές, μπορεί να τον αντικαταστήσει ένας νέος δημαγωγός, ίσως ο κ. Σώρρας ή – ποιος ξέρει – ο ίδιος ο κ. Βαρουφάκης, που θα υπόσχεται τα πάντα σε όλους και θα κατηγορεί το «κατεστημένο». Η ήττα ενός δημαγωγού δεν είναι πάντα ήττα της δημαγωγίας.

Η απάντηση στις επιθέσεις ενάντια στην Ευρώπη, όπως σωστά γράφει ο Πρόεδρος Μακρόν, πρέπει να είναι συνεπής και συστηματική. Χρειάζεται μια υπεράσπιση της Ευρώπης και των αξιών της με συγκεκριμένα βήματα. Αντί να υψώσουμε τείχη, όπως προτείνουν οι εθνικιστές, θα πρέπει αντίθετα να προτείνουμε στοχευμένα περισσότερη Ευρώπη.

H πρώτη πράξη προστασίας της Ευρώπης θα πρέπει να είναι η προστασία των εκλογικών διαδικασιών μας από τις αθέμιτες επιθέσεις από το εσωτερικό ή το εξωτερικό. Γι' αυτό είναι πάρα πολύ σωστή η πρόταση για τη δημιουργία ενός «Ευρωπαϊκού Οργανισμού Προστασίας των Δημοκρατιών», που θα παρέχει Ευρωπαίους εμπειρογνώμονες σε κάθε κράτος-μέλος για την προστασία των εκλογικών διαδικασιών από τις κυβερνοεπιθέσεις και τη χειραγώγηση των ψηφοφόρων. Η Ευρώπη πρέπει να οργανώσει την άμυνά της από την προπαγάνδα που συχνά εκπορεύεται από κρατικές υπηρεσίες άλλων κρατών, εχθρικών προς την δημοκρατία.

Η δεύτερη πράξη προστασίας της Ευρώπης πρέπει να αντιμετωπίσει την πηγή της μεγαλύτερης ανασφάλειας στην ήπειρό μας, το θέμα της μετανάστευσης. Δεν είναι τυχαίο ότι ο κ. Σαλβίνι κερδίζει σε δημοτικότητα στην Ιταλία δαιμονοποιώντας τους μετανάστες και ειδικά το Ισλάμ. Οι λαϊκιστές εκμεταλλεύονται την ανησυχία του κόσμου για δήθεν ανεξέλεγκτες μετακινήσεις πληθυσμών, αν και όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μεταναστευτικές ροές είναι πολύ μικρές, και ότι σε κάθε περίπτωση είναι ήδη πολύ μικρότερες από αυτό που ζήσαμε το 2015. Στην Ελλάδα, ειδικά, υπάρχει μείωση κατά 97%.

Για να καθησυχάσουμε τις εύλογες ανησυχίες των Ευρωπαίων πολιτών για ανεξέλεγκτη μετανάστευση για τώρα ή το μέλλον, οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις πρέπει να κάνουν το αντίθετο από αυτό που λένε οι λαϊκιστές. Αντί να υψώσουμε τείχη εθνικής κυριαρχίας μεταξύ των κρατών-μελών, θα πρέπει να μεταβιβάσουμε αρμοδιότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να λύσουμε το πρόβλημα από κοινού.

Ο Πρόεδρος Μακρόν προτείνει μια «κοινή αστυνομία συνόρων» και μια «Ευρωπαϊκή υπηρεσία ασύλου» με αυστηρές υποχρεώσεις ελέγχου, αλλά και ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην οποία θα συμβάλλει κάθε χώρα, υπό την αιγίδα ενός «Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εσωτερικής Ασφάλειας». Η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών θα είναι έτσι πολύ ευκολότερη, εφόσον και η ευθύνη για την φύλαξη και ασφάλεια θα είναι κοινή.

Η τρίτη πράξη προστασίας των αξιών μας είναι η κοινή δράση στα θέματα του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής. Αν και τα θέματα αυτά δεν είναι τόσο προβεβλημένα στην δημόσια ζωή στην Ελλάδα, απασχολούν όλο και περισσότερο τις νεότερες γενιές. Ο Πρόεδρος Μακρόν προτείνει την ίδρυση μιας «Ευρωπαϊκής Τράπεζας Κλίματος» για τη χρηματοδότηση της οικολογικής μετάβασης σε νέες τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας, ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να θέσει ως στόχο της την μείωση στο μηδέν της χρήσης ορυκτών καυσίμων έως το 2050. Ο φιλόδοξος αυτός στόχος απαιτεί πολιτική βούληση αλλά και τεχνολογική προσαρμογή. Η Ελλάδα πρέπει να γίνει πρωτοπόρος στους στόχους αυτούς, που τελικά θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας στη χώρα μας.

Οι προτάσεις αυτές, και άλλες που αφορούν την κοινή άμυνα και τον κοινό προϋπολογισμό της Ευρωζώνης, σκοπεύουν να λύσουν συγκεκριμένα προβλήματα, αλλά και να στείλουν το μήνυμα στο εκλογικό σώμα ότι η Ευρώπη ακούει, δεν αδιαφορεί για τις ανησυχίες και τους φόβους των πολιτών της. Οι προτάσεις αναδεικνύουν αυτά που μας ενώνουν, όχι αυτά που μας χωρίζουν. Ελπίζω και οι άλλες πολιτικές δυνάμεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να υιοθετήσουν τις προτάσεις αυτές την ερχόμενη πενταετία. Ο πρόεδρος Μακρόν έχει δίκιο: η Ευρώπη δεν έχει χρόνο για χάσιμο.

*Ο Παύλος Ελευθεριάδης είναι καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και υποψήφιος Ευρωβουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία.