ΩΦΕΛΗΣΕ Η ΜΕΡΚΕΛ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ;

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή, 04.11.2018. 

ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ

ΠΑΥΛΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ*: Κρίσιμες θετικές παρεμβάσεις

Η ​​θητεία της καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ ήταν θετική για τη χώρα μας σε τρεις πολύ κρίσιμες στιγμές. Η πρώτη ήταν όταν συναίνεσε στην παροχή της πρώτης οικονομικής βοήθειας τον Μάιο του 2010. Δεν θα πρέπει να ξεχνούμε ότι η γνώμη των οικονομολόγων στη Γερμανία ήταν ότι η Ελλάδα δεν έπρεπε να λάβει βοήθεια.

 

Από την εποχή που ξέσπασε η κρίση στην Ελλάδα, στο τιμόνι της πιο ισχυρής χώρας της Ευρώπης βρίσκεται η καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ.

Η κ. Μέρκελ πήρε τότε μια γενναία απόφαση με πραγματικό πολιτικό κόστος. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας Αξελ Βέμπερ παραιτήθηκε διαμαρτυρόμενος τον Μάιο του 2011, όπως έκανε και το μέλος του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Γιούργκεν Σταρκ τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.

Η δεύτερη στιγμή ήταν το 2012 με τη διαγραφή μεγάλου μέρους του ελληνικού χρέους προς ιδιώτες (το λεγόμενο PSI) και την αναδιάρθρωση των ωριμάνσεων και επιτοκίων του επισήμου χρέους τον Νοέμβριο του 2012. Και τότε υπήρξαν αντιδράσεις.

Η τρίτη στιγμή ήταν η διαπραγμάτευση με τον Αλέξη Τσίπρα το 2015. Ο Ελληνας πρωθυπουργός ζητούσε να αλλάξουν οι κανόνες της Ευρωζώνης, ενώ υπογράφοντας την παράταση του μνημονίου τον Φεβρουάριο του 2015 και αμέσως μετά αναιρώντας την υπογραφή του, δημιούργησε βαρύτατο κλίμα για την Ελλάδα. Η κ. Μέρκελ έδειξε τότε υπομονή και κατανόηση. Δεν απάντησε στις προσβολές και στις ακρότητες της ρητορικής του πρωθυπουργού, ενώ επικοινώνησε απευθείας μαζί του όταν ο κ. Γ. Βαρουφάκης είχε απομονωθεί τον Απρίλιο του 2015. Η επιμονή της δικαιώθηκε. Ο κ. Τσίπρας έκανε τη γνωστή κυβίστηση και δεν μας πήγε στη δραχμή.

Πιστεύω ότι η Γερμανία είχε καθήκον να κάνει περισσότερα προς όφελος των βεβαρημένων μελών της Ευρωζώνης. Είναι συνυπεύθυνη για την ελλιπή αρχιτεκτονική της, ενώ παραμένει η μεγάλη κερδισμένη. Είναι όμως αμφίβολο αν άλλος Γερμανός ηγέτης θα μπορούσε να έχει δείξει περισσότερη αλληλεγγύη προς την Ελλάδα, δεδομένων των προκαταλήψεων και της σύγχυσης της κοινής γνώμης.

Η καγκελάριος τελικά υιοθέτησε τις πιο προωθημένες φιλοευρωπαϊκές θέσεις που ήταν τότε δυνατές, όπως ακριβώς έκανε και στο μεταναστευτικό.

Και στις δύο περιπτώσεις προστάτευσε τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της χώρας της, αναλαμβάνοντας άμεσο πολιτικό κόστος. Και μόνο γι’ αυτό αξίζει τον θαυμασμό μας.

 

* Ο κ. Παύλος Ελευθεριάδης είναι καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.